[Dấu ấn Top 10] KTS Tôn Thất Hoàng Anh: Giá trị kiến trúc nằm ở sự thực hành nghiêm túc hơn là giá thành vật liệu

Làm thế nào để kiến tạo một không gian kinh doanh ấn tượng khi bị bó buộc bởi diện tích khiêm tốn và chi phí eo hẹp? Không chọn cách thỏa hiệp hời hợt, KTS Tôn Thất Hoàng Anh và đội ngũ cộng sự đã biến những hạn chế thành chất xúc tác cho sự sáng tạo. Góp mặt trong danh sách vinh danh của Top 10 Interior Design Awards, Ton Corner Coffee Shop là một minh chứng xuất sắc cho việc ứng dụng vật liệu thô mộc, thiết kế tháo lắp linh hoạt và tư duy ưu tiên công năng cốt lõi.

PV: Chào anh, anh có thể chia sẻ một chút về hành trình bén duyên của mình với ngành kiến trúc được không?

Sinh ra và lớn lên ở Huế, tuổi thơ tôi gắn liền với vẻ đẹp trầm mặc của các di sản kiến trúc và dòng chảy văn hóa lâu đời. Tôi dành nhiều tâm huyết để tìm tòi vẻ đẹp di sản quê hương, cùng sự trăn trở về cách mà kiến trúc ở Huế vươn mình trong bối cảnh hiện đại. Tình yêu và sự trăn trở ấy đã giữ chân tôi ở lại, chọn nơi đây để làm việc và gắn bó lâu dài.

Trên con đường làm nghề, tôi may mắn được tiếp xúc, lắng nghe và học hỏi từ những người anh em, bạn bè đồng nghiệp và các bậc tiền bối. Chính sự dung hòa giữa những chiêm nghiệm của bản thân và kinh nghiệm học hỏi được đã giúp tôi dần tự phác họa được một lối đi riêng, vững vàng và phù hợp trên mảnh đất quê hương.

PV: Trong quá trình làm nghề, đâu là triết lý sáng tạo mà anh luôn đặt làm kim chỉ nam cho các dự án của mình?

Đa phần chúng ta đều từng có giai đoạn mải miết đi tìm một triết lý thiết kế để theo đuổi và khẳng định bản sắc cá nhân, và tôi cũng không ngoại lệ. Thế nhưng, trải nghiệm thực tế qua năm tháng đã cho tôi một góc nhìn khác, việc quá bám chặt vào một triết lý cố định, ta vô tình tự giới hạn mình trong những khuôn thước sẵn có. Tôi nghĩ, ở mỗi giai đoạn, quan điểm thiết kế sẽ chuyển biến tùy theo vốn sống và kinh nghiệm tích lũy. Việc cởi mở học hỏi từ anh em đồng nghiệp chính là cơ hội để tôi tìm thấy những điều mới mẻ và hoàn thiện bản thân mỗi ngày. Tư duy thiết kế của tôi nhờ vậy được phát triển tự nhiên.

Từ dự án Ton Corner Coffee Shop, tôi luôn hướng đến sự “vừa đủ” trong thiết kế, từ tổ chức không gian tổng thể cho đến chi tiết cấu tạo. Thay vì mải miết đi tìm một định nghĩa, tôi tin rằng chỉ cần mình tập trung làm thật tốt những gì đang hiện diện, đến một lúc đủ sâu triết lý riêng sẽ tự khắc hiện hữu.

Kiến trúc sư Tôn Thất Hoàng Anh

PV: Cơ duyên nào đưa anh đến với dự án Ton Corner Coffee Shop?

Tôi vẫn nhớ và yêu thích bầu không khí cởi mở, năng động tại những quán cà phê ở nước ngoài mà mình từng ghé thăm, đối nghịch với vẻ trầm lắng vốn có của Huế. Sự tương phản đó thôi thúc tôi thử thách bản thân bằng cách mang tinh thần ấy vào lòng Huế thông qua dự án cá nhân.

Mặt tiền dự án Ton Corner Coffee Shop

Tôi có duyên nhận được nhiều dự án thiết kế lĩnh vực cà phê. Với đặc thù ngân sách đầu tư thường không cao, tôi không cho phép mình lạm dụng các vật liệu hoàn thiện xa xỉ để tạo hiệu ứng thẩm mỹ. Thay vào đó, tôi chọn tôn kẽm và gỗ cũ, hai chất liệu địa phương mộc mạc, lần đầu tiên trở thành ngôn ngữ thiết kế chủ đạo, giúp tôi giải bài toán về kinh tế mà vẫn tạo ra được cái 'chất' riêng cho không gian.

PV: Ý tưởng chủ đạo và thông điệp thiết kế mà anh muốn gửi gắm qua công trình này là gì?

Tôi muốn hướng đến một bầu không khí năng động và cởi mở. Giữa lòng Huế đang chuyển mình, đâu đó vẫn còn những nhịp lặng bám lấy sự trầm mặc và hoài niệm cũ kỹ. Với một đô thị giàu di sản, sự thay đổi luôn là một cuộc đối thoại đầy rủi ro và thách thức. Vì thế, tôi xem dự án này như một phép thử để quan sát cách người dân cố đô đón nhận những giá trị mới mẻ.

Cảm hứng về mặt công năng được khơi gợi từ nhịp sống trong lòng những con hẻm nhỏ Việt Nam. Tôi tổ chức các công năng phụ trợ thành một khối bao che bằng gỗ chạy dọc theo chiều sâu khu đất. Hai hệ vách tôn dựng đứng song song gợi nhắc hình ảnh những con hẻm nhỏ Việt Nam với những ki-ốt, quầy nước (quà vặt) nhộn nhịp – nơi sự “cởi mở và năng động” tồn tại tự nhiên nhất.

Tôi tin rằng giá trị kiến trúc nằm ở sự thực hành nghiêm túc hơn là giá thành vật liệu. Dù từng lo ngại những tiêu chuẩn khắt khe của mình sẽ làm khó những người thợ địa phương, nhưng kết quả cuối cùng đã chứng minh một điều: sự chỉn chu và tư duy đúng đắn có thể biến những vật liệu phổ thông trở thành một không gian đầy cảm xúc và sang trọng.

Không gian quán được thiết kế mở tạo cảm giác thoải mái

PV: Trong quá trình triển khai, anh và team đã gặp những khó khăn hay thuận lợi nào đáng nhớ? Có thể chia sẻ thêm cùng bạn đọc không?

Khó khăn nhất của dự án nằm ở mức ngân sách khiêm tốn, buộc chúng tôi phải tối giản hóa các chi tiết trang trí để tập trung nguồn lực vào việc tối ưu cấu trúc và công năng. Dù việc lắp dựng tôn kẽm là một công việc quá phổ biến, nhưng ranh giới giữa sự tinh tế và tính tạm bợ là rất mong manh. Điều này đòi hỏi người thợ cơ khí phải có sự tỉ mỉ và tay nghề cực kỳ chuẩn xác.

Bên cạnh đó, việc lần đầu trực tiếp điều phối thi công một mô hình đặc thù như thế này mang lại không ít khó khăn trong việc sắp xếp quy trình công việc cho các đội thợ của từng hạng mục. Việc bảo toàn bề mặt vật liệu sau khi lắp đặt là rất cần thiết, bởi trong một không gian tối giản, mọi sự sơ suất dù nhỏ nhất cũng có thể gây lãng phí, ảnh hưởng trực tiếp đến độ tinh xảo và tính thẩm mỹ cuối cùng.

PV: Với ngân sách xây dựng khá hạn chế và đặc thù là khu đất thuê ngắn hạn, đâu là nguyên tắc thiết kế đầu tiên mà anh và nhóm đặt ra để định hướng cho toàn bộ dự án? 

Ngân sách hạn chế không đồng nghĩa là chúng tôi thực hiện mọi thứ hời hợt và tiết kiệm, mà chúng tôi định hướng rằng phải tập trung chi phí vào những gì đáng để chi nhất. Chúng tôi không có nhiều chi phí để thêm thắt nhiều chi tiết không đáng có.

PV: Nhóm thiết kế lựa chọn kết cấu thép và các vật liệu phổ thông như tôn, gỗ cũ, kính cường lực. Theo anh, đâu là yếu tố quan trọng để những vật liệu giản dị này có thể tạo nên một không gian kiến trúc có cá tính?

Trong công trình này, vai trò của từng loại vật liệu đó được thể hiện vô cùng rõ nét. Dù mang lại những dải cảm xúc tương phản nhưng chúng lại hòa quyện và bổ trợ cho nhau một cách hoàn hảo.

Nếu chất liệu kim loại với bề mặt trông khá sắc lạnh và bắt sáng cho không gian thì chất liệu gỗ cũ lại tỏa ra hơi ấm gần gũi, tinh tế cân bằng lại sự lạnh lẽo ấy. Bên cạnh đó, kính trong suốt không chỉ làm tốt công năng phân chia ranh giới trong - ngoài, mà còn tô điểm thêm nét sang trọng, tinh khiết cho tổng thể. Có thể nói, mỗi vật liệu trong công trình đều có một "đất diễn" riêng, làm tốt vai trò kiến tạo không gian cho công trình.

Sự kết hợp vật liệu hoà quyện trong không gian Ton Corner Coffee Shop

PV: Chi tiết băng ghế dài thay thế cho hàng rào cũ ở mặt tiền tạo nên một “ranh giới mềm” giữa quán và con hẻm. Ý tưởng này xuất phát từ đâu, và anh kỳ vọng nó sẽ thay đổi cách mọi người tương tác với không gian ra sao?

Nằm trong lòng một con hẻm đặc trưng với những dãy tường cao, cổng kín tách biệt, dự án của chúng tôi hiện ra như một sự phản hồi đối lập: cởi mở và đầy năng động. May mắn thay, đây là một con hẻm thông suốt nối liền các trục đường trung tâm nên luôn duy trì được nhịp sống nhộn nhịp vốn có. Thay vì dựng lên một hàng rào ngăn cách, tôi chọn thiết kế một dải băng ghế dài chạy dọc ranh giới, nhằm xóa nhòa khoảng cách giữa không gian bên trong và dòng chảy bên ngoài, như một lời mời gọi khách qua đường. Đây chính là điểm chạm thị giác quan trọng, truyền tải trọn vẹn tinh thần kết nối mà tôi hướng đến.

Con hẻm nhỏ dẫn vào Ton Corner

Băng ghế kết nối không gian của quán

PV: Ton Corner Coffee Shop sử dụng nhiều vật liệu phổ thông và giải pháp thi công tiết kiệm. Theo anh, liệu những cách tiếp cận như vậy có thể mở ra một hướng mới cho các công trình nhỏ trong đô thị Việt Nam không?

Tôi nghĩ là tùy vào tính chất của mỗi loại hình công trình cụ thể. Những công trình cần bền vững và lâu dài thì phải chọn vật liệu bền vững và ổn định, những công trình nào cần sự linh hoạt, sử dụng trong thời gian ngắn thì nên sử dụng vật liệu dễ tháo dỡ và ít ảnh hưởng tới môi trường xung quanh.

PV: Công trình Ton Corner Coffee Shop đã lọt vào danh sách Top 10 Interior Design Awards năm nay. Cảm xúc của anh và team khi nhận được giải thưởng này? Nó có ý nghĩa như thế nào trong hành trình làm nghề của anh? 

Với chúng tôi, dự án này không chỉ là một công trình, mà là dấu mốc định hình con đường thiết kế mới – gần gũi và phù hợp hơn với thực tại địa phương. Suốt quá trình từ bàn vẽ ra đến công trường, mỗi chi tiết nhỏ đều được chúng tôi nâng niu và hoàn thiện bằng sự kỹ lưỡng cao nhất.

Trân trọng cảm ơn Ban tổ chức đã trao cho chúng tôi sự khích lệ quý giá thông qua giải thưởng này. Và hơn hết, xin cảm ơn đội ngũ cộng sự – những người đã dành trọn tâm sức để cùng tôi hiện thực hóa lý tưởng thiết kế trong dự án.

Xin chân thành cảm ơn anh đã tham gia phỏng vấn!

Biên tập: Thanh Thảo