Barnaba Fornasetti và hành trình kế thừa vũ trụ nghệ thuật siêu thực

Trong căn hộ trưng bày trên tầng cao nhất showroom Fornasetti tại Milan, Barnaba Fornasetti – Giám đốc Nghệ thuật của thương hiệu và người kế thừa di sản sáng tạo của Piero Fornasetti – chia sẻ về hành trình gìn giữ và phát triển một trong những thế giới thị giác độc đáo nhất nước Ý.

Từ những khuôn mặt bí ẩn, kiến trúc tân cổ điển đến các vật thể sưu tầm kỳ lạ, Fornasetti tiếp tục mở rộng một vũ trụ nơi nghệ thuật, ký ức và trí tưởng tượng luôn đan cài. Với Barnaba, việc kế thừa không đồng nghĩa với sao chép quá khứ, mà là liên tục tái diễn giải những giá trị đã có để tạo nên các hình thức mới.

Căn hộ Fornasetti – nơi thực tại và ảo giác giao thoa

Có một khoảnh khắc đặc biệt khi bước lên tầng trên cùng của showroom Fornasetti tại Milan. Sau khi đi qua các không gian trưng bày đĩa sứ, bình gốm và những món đồ trang trí mang sắc thái đơn sắc quen thuộc, người xem bất ngờ bước vào một thế giới hoàn toàn khác, một căn hộ nơi nghệ thuật trang trí, kiến trúc và ảo giác thị giác hòa quyện thành một tổng thể đầy mê hoặc.

Không gian mở ra bằng một mảng tường xanh lục gợi liên tưởng đến đá cẩm thạch nguyên khối. Nhưng càng tiến lại gần, lớp bề mặt ấy càng bộc lộ những nét cọ thủ công tinh tế của kỹ thuật trompe l'œil, nghệ thuật đánh lừa thị giác đã trở thành một phần DNA của Fornasetti. Từ những cột Ionic xuất hiện trên tường cho đến các mô-típ kiến trúc tiếp tục kéo dài xuống thảm trải sàn, mọi thứ dường như được tạo ra để làm lung lay nhận thức của người xem về thực và ảo.

Không gian tươi mát và kì ảo của Fornasetti

Những gương mặt in trên đĩa sứ và đồ nội thất xuất hiện khắp căn phòng như đang lặng lẽ dõi theo từng chuyển động. Các nhân vật ấy mang dáng vẻ bước ra từ những cuốn sách minh họa cổ điển, giao tiếp không bằng lời nói mà bằng ánh mắt, cử chỉ và những biểu cảm đầy kịch tính.

Trái ngược với sự sống động của không gian, Barnaba lại hiện diện với sự điềm tĩnh đặc biệt. Ngồi bên chiếc máy hát đĩa đang quay chậm, ông kể về lịch sử gia đình bằng giọng nói nhỏ nhẹ và trầm ấm. Câu chuyện của ông không chỉ xoay quanh thiết kế mà còn chạm đến những dòng chảy văn hóa đã nuôi dưỡng nên thế giới hình ảnh của Fornasetti trong suốt gần một thế kỷ.

Barnaba Fornasetti và hành trình kế thừa di sản Piero Fornasetti

Các tác phẩm nghệ thuật không kém phần ma mị nhưng mang đậm tính truyền thống của gia đình

Trong nhiều thập niên qua, Barnaba, con trai của nhà sáng lập Piero Fornasetti đã đảm nhiệm vai trò Giám đốc Nghệ thuật, dẫn dắt thương hiệu bước tiếp sau khi người cha qua đời. “Tôi luôn cố gắng tôn trọng mã ADN mà cha tôi đã xây dựng,” ông chia sẻ. “Những thay đổi thường rất nhỏ và đôi khi khó nhận ra. Nhiều người thậm chí không thể phân biệt đâu là sản phẩm được tạo ra trước hay sau khi tôi tiếp quản công ty”.

Đối với Barnaba, việc sáng tạo không nhất thiết phải đồng nghĩa với việc liên tục tạo ra những hình thức hoàn toàn mới. Ông xem kho lưu trữ khổng lồ của Fornasetti như một nguồn tài nguyên gần như vô tận. “Một thiết kế mới đôi khi chỉ cần là sự điều chỉnh hoặc tái diễn giải những gì đã tồn tại. Chúng tôi không cảm thấy cần thiết phải liên tục phát minh ra cái mới. Điều thú vị hơn là tìm cách đưa những hình ảnh quen thuộc ấy vào những hình thái vật lý khác nhau”.

Bộ sưu tập bên trong căn phòng nghệ thuật của gia đình Fornasetti

Kho lưu trữ thiết kế và những biểu tượng thị giác của Fornasetti

Triết lý đó lý giải vì sao thế giới Fornasetti luôn tạo cảm giác vừa quen thuộc vừa mới lạ. Xuyên suốt các bộ sưu tập là một hệ sinh thái thị giác phong phú gồm chân dung, động vật, kiến trúc và những cảnh tượng mang màu sắc huyền ảo. Những khuôn mặt xuất hiện trên đĩa sứ, đàn cú ngồi trên thành bình hay các hành lang vô tận trải dài trên mặt thảm đều như thuộc về cùng một câu chuyện chưa bao giờ kết thúc.

Theo Barnaba, có những hình tượng mang tính phổ quát và xuất hiện thường xuyên hơn cả. “Đó có thể là gương mặt phụ nữ hoặc các yếu tố kiến trúc tân cổ điển,” ông nói. “Nhưng cũng có những chủ đề ít được chú ý hơn, chẳng hạn như hoa lá, mà tôi muốn khai thác nhiều hơn trong tương lai.”

Nguồn cảm hứng cho kho hình tượng đồ sộ ấy đến từ niềm đam mê sưu tầm kéo dài qua nhiều thế hệ của gia đình Fornasetti. Tiếp nối truyền thống của cha mình, Barnaba vẫn thường xuyên tìm kiếm những món đồ kỳ lạ trong các khu chợ trời và khu chợ cổ tại Milan cũng như nhiều thành phố khác trên thế giới. Bộ sưu tập của ông trải dài từ ly thủy tinh, áo gilet, mặt nạ cho đến đĩa than và vô số vật thể khó phân loại.

Những tác phẩm chân dung độc đáo, đầy bí ẩn của Fornasetti

“Điều đó còn tùy thuộc vào từng giai đoạn,” ông nói và khẽ nhún vai. “Tôi luôn bị thu hút bởi những thứ bất ngờ.”

Di sản Fornasetti trong dòng chảy văn hóa Milan

Lịch sử của Fornasetti cũng gắn bó chặt chẽ với lịch sử văn hóa Milan và nước Ý thế kỷ XX. Ngôi nhà của gia đình từng là nơi lui tới của nhiều nhân vật quan trọng trong giới nghệ thuật và thiết kế, trong đó có nghệ sĩ Lucio Fontana và kiến trúc sư, nhà sáng lập tạp chí Domus Gio Ponti. Tuy nhiên, khi được hỏi về những nhân vật huyền thoại từng xuất hiện trong tuổi thơ của mình, Barnaba chỉ bật cười. “Khi đó tôi còn quá nhỏ để nhớ được Fontana hay nhiều người khác,” ông nói. “Nhưng tôi nhớ rất rõ họa sĩ Orfeo Tamburi. Ông ấy thường ghé nhà và hay trêu đùa mẹ tôi.”

Khi cuộc trò chuyện chuyển sang tương lai của thương hiệu, Barnaba hướng sự chú ý đến kho tàng bản vẽ đồ sộ mà cha ông để lại, những tác phẩm được thực hiện từ thời niên thiếu cho đến những năm cuối đời. Ông mong muốn một ngày nào đó có thể tổ chức một cuộc triển lãm quy mô lớn, không chỉ giới thiệu di sản của Piero Fornasetti mà còn đặt nó trong đối thoại với các nghệ sĩ và nhà sáng tạo ngoài lĩnh vực thiết kế.

Trước khi kết thúc buổi gặp gỡ, Barnaba quay lại chiếc máy hát đĩa đặt bên dưới phiên bản phục dựng của Stanza Metafisica – một trong những tác phẩm nổi tiếng của Piero Fornasetti. Trên bề mặt bình phong, những bậc thang nhỏ dẫn vào các khoảng tối vô định, nơi ánh sáng dường như đến từ một nguồn lực nằm ngoài khung hình. Giữa không gian ấy, trong khi du khách vẫn tiếp tục chụp ảnh và khám phá từng chi tiết nội thất, Barnaba nhẹ nhàng xoay núm điều chỉnh âm lượng. Tiếng nhạc dần lan rộng khắp căn phòng.

Rồi cũng lặng lẽ như khi xuất hiện, ông rời khỏi showroom, để lại phía sau thế giới kỳ ảo mà cha con ông đã dành cả cuộc đời để kiến tạo – một vũ trụ nơi ký ức, nghệ thuật và trí tưởng tượng vẫn tiếp tục song hành.

Bài viết Vân Khánh | Nguồn: designboom