Nhà sáng lập Hội Nội thất Việt Nam Nguyễn Đình Toàn: Nội thất là một ngành sáng tạo độc lập và có quan hệ hữu cơ với các chuyên môn khác

Trong cuộc trò chuyện với Kiến Việt, KS Nguyễn Đình Toàn – Nhà sáng lập Hội Nội thất Việt Nam đã có những chia sẻ hành trình xây dựng nền tảng cho ngành nội thất, góp phần kiến tạo không gian sống hiện đại, có bản sắc và ngày càng khẳng định vị thế trong hệ sinh thái kiến trúc – xây dựng.

Ngày 16/08/2024, Hội Nội thất Việt Nam đã vinh danh Nhà sáng lập Hội, với thông cáo như sau: “Ông Nguyễn Đình Toàn – người đầu tiên phát kiến thành lập Hội Nội Thất Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần LUXXY Vietnam, với bề dày về lý luận nội thất, đã sớm nhận ra sự cần thiết của một tổ chức xã hội nghề nghiệp trên quy mô toàn quốc. Ông đã thành công trong việc tập hợp, đoàn kết các cá nhân, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực nội thất cùng nhau xây dựng môi trường hoạt động minh bạch, lành mạnh, tận dụng tối đa các nguồn lực sẵn có, góp phần tổ chức không gian chức năng trong các công trình kiến trúc văn minh, hiện đại, bản sắc; đóng góp chuyên môn trong lĩnh vực Nội thất cho cộng đồng xã hội, xây dựng ngành nội thất Việt Nam phát triển trong khu vực và quốc tế…”

Để hiểu rõ hơn quan điểm về nghề nội thất và những đóng góp của KS Nguyễn Đình Toàn đối với Hội Nội thất Việt Nam, Kiến Việt xin giới thiệu cuộc trò chuyện với ông.

Ông Nguyễn Đình Toàn:

Tốt nghiệp Đại học Kinh tế Quốc dân
Chủ tịch HĐQT Công ty CP LUXXY Việt Nam
Nhà sáng lập Hội Nội thất Việt Nam.

Ông Nguyễn Đình Toàn – Nhà sáng lập Hội Nội thất Việt Nam

Vũ Hiệp: Thưa ông Nguyễn Đình Toàn, cơ duyên nào dẫn ông đến với nghề nội thất, dù theo tôi được biết, ông không phải xuất phát điểm từ kiến trúc hay mỹ thuật ứng dụng?

KS Nguyễn Đình Toàn: Tôi học Kinh tế. Ra trường đi làm ở các công ty xây dựng, đầu tiên là Tổng công ty Lắp máy Việt Nam (Lilama). Ở đó, tôi học và làm về MEP (cơ, điện, nước). Đầu những năm 1990, đất nước mở cửa, các doanh nghiệp, nhà đầu tư quốc tế bắt đầu xuất hiện ở Việt Nam. Tôi tham gia xây dựng, lắp đặt thiết bị cho những công trình có nguồn vốn nước ngoài đầu tiên ở Hà Nội như văn phòng ở 17 Ngô Quyền, làng hoa Thụy Khuê, vv. Đến khoảng năm 1995, tôi trở thành một trong những người Việt Nam đầu tiên ký được hợp đồng tổng thầu cho một khách sạn ở Hà Nội – chính là khách sạn Hà Nội Vàng. Thời điểm đó, việc tổng thầu khách sạn gần như không có đơn vị Việt Nam nào thực hiện được. Nhưng vì xuất thân từ Tổng công ty Lilama, có kinh nghiệm với hệ thống MEP, nên đối tác Hồng Kông tin tưởng giao cho. Rất tiếc, đang làm thì công trình bị tạm dừng.

Năm 1997, khủng hoảng kinh tế – tài chính ở châu Á nổ ra, Việt Nam cũng chịu tác động tiêu cực. Đầu tư nước ngoài suy giảm. Nhà nước liền đưa ra chính sách phát huy nội lực trong nước. Sau 10 năm đổi mới, tích lũy vốn trong nước đã có ít nhiều, và một số công ty lớn bắt đầu đầu tư xây dựng các khu đô thị. Tôi thành lập công ty CCI, chuyên làm hệ thống điện cho các khu đô thị mới như Linh Đàm, Định Công, Nam Thăng Long, vv.

Năm 2007, khi đang thi công mấy chục biệt thự ở khu đô thị Ciputra, nhận ra nhu cầu đồ gỗ, tôi liền tham gia cổ phần nhà máy gỗ Yên Sơn. Rồi trong quá trình làm việc, mình thấy thợ mộc bê trễ quá nên mở xưởng sản xuất đồ mộc. Coi như từ thời điểm này, tôi tham gia vào ngành nội thất.

Năm 2009, tôi cùng hai kiến trúc sư trẻ là anh Lê Tuấn Linh và Trần Anh Cường thành lập Công ty CP LUXXY Việt Nam, làm tổng thầu thiết kế và thi công nội thất.

Alba Wellness Valley – Phân khu Bungalows – Tổng thầu thiết kế & thi công nội thất: Luxxy Vietnam (Head Architect : KTS. Lê Tuấn Linh) – Thiết kế quy hoạch và kiến trúc: KTS Yo Ikegami ( Nhật Bản)

Vũ Hiệp: Từ góc nhìn của người học kinh tế, ông thấy nghề nội thất thế nào?

KS Nguyễn Đình Toàn: Tôi thấy rất lãng phí về mặt quản lý dự án. Đọc bản vẽ của kiến trúc sư công trình thì thấy có đặt đồ nội thất, nhưng thực tế lại toàn phải điều chỉnh để phù hợp với các thiết bị cơ, điện, cũng như nhu cầu thật sự của người sử dụng. Tôi đã gặp trong thực tế những tình huống dở khóc dở cười như vị trí để tivi đúng chỗ cửa sổ, cửa gió điều hòa phả thẳng vào chỗ ngủ, chỗ treo đèn rọi tác phẩm nghệ thuật không có đầu chờ âm tường, công năng kiến trúc không tính toán tới chức năng nội thất hay MEP, vv. Bao nhiêu công sức của kiến trúc sư vẽ mà không dùng được mấy, phải phá đi làm lại khi vào giai đoạn thiết kế & thi công nội thất, lãng phí bao nhiêu tiền của của xã hội. Tôi mới tự hỏi rằng phải chăng quy trình quản lý dự án hiện nay có vấn đề?

Vũ Hiệp: Quả thật có độ “vênh” trong việc triển khai thiết kế và thi công nội thất hiện nay. Theo ông vì sao lại có vấn đề như vậy?

KS Nguyễn Đình Toàn: Có lẽ vì chưa có cách tổ chức quản lý một cách khoa học và biện chứng giữa các công việc quy hoạch – kiến trúc – nội thất với nhau. Chúng ta chưa có cách sắp xếp và chưa xây dựng được khái niệm, định nghĩa hiện đại, rõ ràng cho các phần hồ sơ của một công trình. Tất cả các bên tham gia đều phải hỏi lại, đều lúng túng. Và thực tế, trước đó chưa từng có ai làm bài bản điều này.

Nghề nội thất ở Việt Nam bắt đầu từ mỹ thuật ứng dụng. Đào tạo về nội thất bắt đầu từ họa sĩ Lê Thanh, xa hơn từ thời Đông Dương thì cũng là các họa sĩ chuyển sang làm. Trong nhiều năm, chúng ta có suy nghĩ rằng nội thất là một công việc trang trí. Mà cả quốc tế cũng có nhận thức như vậy.

Nếu nội thất chỉ là trang trí, thì có nghĩa là kiến trúc sư công trình đã thiết kế xong một ngôi nhà, tạo ra các không gian chức năng, các phòng, và đồng thời đã vẽ hoàn thiện các căn phòng ấy. Vậy thì một “nội thất sư” khi đó sẽ làm gì? Có lẽ công việc của họ chỉ dừng lại ở phần trang trí. Và nếu nội thất chỉ được xem như trang trí, thì từ “nghệ thuật” dễ trở thành thứ hời hợt. Người làm nội thất chỉ am hiểu màu sắc, mảng miếng, các chi tiết nhỏ để phối hợp, chứ chưa được công nhận như một ngành sáng tạo độc lập.

Chính bởi nhận thức về nội thất như vậy, nên ai ai cũng nói đến “nội thất”, nhưng thực sự lại rất ít có các tọa đàm, các diễn đàn, các hội thảo khoa học để hiểu sâu sắc, đầy đủ: nội thất là gì, nó ở đâu, bao gồm những yếu tố nào?

Vũ Hiệp: Và giải pháp của ông cho những bất cập kể trên là gì ạ?

KS Nguyễn Đình Toàn: Tôi nghĩ cần có phân định phạm vi các công việc quy hoạch – kiến trúc – nội thất. Tôi tạm phân chia các công việc thế này: vòng to nhất ngoài cùng là quy hoạch, rồi đến vòng kiến trúc công trình, vòng nội thất, và hạt nhân trung tâm là MEP. Kiến trúc sư thiết kế công trình chỉ nên dừng lại ở kiến trúc, nhưng vẫn phải đảm bảo tầm nhìn nội thất và MEP. Triển khai chi tiết nội thất trong các không gian chức năng nên để cho “nội thất sư” thực hiện. Như vậy sẽ không bị chồng chéo, không bị lãng phí công sức của kiến trúc sư công trình cũng như của toàn xã hội. Rõ ràng cần phải làm rõ được phạm vi và ranh giới giữa kiến trúc, nội thất thì mới giải quyết được vấn đề này.

Vũ Hiệp: Nếu một đơn vị làm tổng thầu cả kiến trúc và nội thất thì sự phân chia đó rất hiệu quả, tiết kiệm. Việc thống nhất ý tưởng kiến trúc từ ngoài vào trong là một yêu cầu quan trọng đối với kiến trúc sư. Khi kiến trúc sư chỉ được làm đến một giới hạn nào đó, để rồi “nội thất sư” thực hiện tiếp thì sự thông suốt ý tưởng trong tổng thể công trình sẽ là một vấn đề chăng?

KS Nguyễn Đình Toàn: Vậy nên rất cần người chủ nhiệm dự án hay tổng công trình sư giỏi, có thể tạo ra sự hiệp đồng, hết hợp nhịp nhàng giữa các bộ môn. Trong trường hợp không phải tổng thầu, thì ngay từ lúc thiết kế kiến trúc cho đến lúc thi công nội thất, kiến trúc sư và “nội thất sư” phải tham vấn nhau. Nhưng nếu chỉ dừng ở việc phụ thuộc vào năng lực của một vài cá nhân thì không đủ giải quyết triệt để các xung đột khiến cho một công trình không thống nhất ý tưởng cũng như đảm bảo chất lượng & hiệu quả kinh tế, chúng ta phải làm sao luật hóa được, phân định được các bước triển khai giữa kiến trúc – nội thất, đó mới là điều tôi đau đáu.

Vũ Hiệp: Ông có thể giải thích thêm về vị trí hạt nhân của MEP trong hệ thống vòng tròn các chuyên ngành của một dự án?

KS Nguyễn Đình Toàn: KTS Le Corbusier đã nói: “Nhà là cái máy để ở”. Trong bối cảnh câu hỏi này tôi nghĩ đó là đúng đắn, ở đây hàm ý về yếu tố công nghệ MEP, yếu tố vận hành. Nếu coi kiến trúc là “cơ thể” , thì toàn bộ hệ thống MEP là “mạch máu” đảm bảo “cơ thể kiến trúc” được “sống”, điều này không chỉ đúng ở góc độ công trình mà còn ở quy mô đô thị và lớn hơn. Điện – nước là một hệ thống kỹ thuật thông suốt từ thành phố, khu vực dân cư, công trình cho đến nội thất từng phòng. Nó không phụ thuộc nhiều vào quan điểm quy hoạch hay kiến trúc, gần như là chuẩn mực, cốt lõi cho mọi sự biến đổi hay thăng hoa của ý tưởng thiết kế. Trong các dự án gần đây của LUXXY, chúng tôi đã thực hiện và cho kết quả khả quan khi đặt MEP là trung tâm của dự án.

Tôi phân chia MEP thành ba cấp độ: MEP nguồn cấp, MEP kiến trúc, MEP nội thất. MEP nguồn cấp thuộc về đô thị và dừng lại ở đầu chờ vào công trình. MEP kiến trúc thuộc về công trình và dừng lại ở từng phòng chức năng. MEP nội thất là điểm dừng cuối cùng của các thiết bị trong phòng. Thông thường, người ta tính MEP công trình theo kiểu từ trên xuống, dựa theo chỉ tiêu số người trong nhiệm vụ thiết kế kiến trúc, nhiều khi không đủ để cung cấp cho thiết bị thực tế. Chúng tôi tính toán từ MEP nội thất, từ dưới lên, dựa theo số lượng và hình thức các thiết bị, rất cụ thể và chính xác.

Rolls-Royce Motor Cars Hanoi Design & Build: LUXXY Vietnam; Head architect: Lê Tuấn Linh

Vũ Hiệp: Tôi bắt đầu cảm thấy ý nghĩa của từ “nội thất sư” rồi đấy! Với một yêu cầu nhận thức tổng hợp nghệ thuật, kỹ thuật, kinh tế như vậy, rõ ràng từ “nhà thiết kế” (designer) chưa bao hàm được công việc mà người làm nội thất phải giải quyết. Có phải vì muốn một chỗ đứng độc lập, một sân chơi riêng dành cho những người làm nội thất mà ông đã không quản công sức và tiền bạc để thành lập Hội Nội thất Việt Nam?

Xem thêm

Chọn

Nội thất

Tác phẩm

2415 EW Apartment – Căn hộ góc ngã tư | Dao&Ho Studio

KS Nguyễn Đình Toàn: Năm 2019, tôi đã thuyết phục được KTS Nguyễn Tấn Vạn, chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam khi đó, thành lập Chi hội Nội thất, trực thuộc Hội KTSVN. Nhưng ngay sau khi chi hội hoạt động đã xuất hiện vướng mắc về mặt kết nạp hội viên: nhiều người hoạt động trong ngành nội thất không thể tham gia bởi xuất phát từ nền tảng mỹ thuật, kinh tế, kỹ thuật, trong khi quy định của Hội KTSVN lại phải là từng tốt nghiệp kiến trúc sư.

Qua kinh nghiệm thực tiễn tôi tiếp xúc với các “nội thất sư”, kiến trúc sư, đơn vị thi công, nhà cung cấp, giáo dục nội thất, vv. họ đều chung mong muốn về một nền tảng giúp họ có thể phối hợp tốt hơn trong những dự án nội thất, bảo vệ được họ trước các phức tạp của bối cảnh thị trường đầy biến động.

Từ đó, tôi đã nung nấu ý định thành lập Hội Nội thất Việt Nam. Tôi tìm cách liên hệ với Bộ Nội vụ, tập hợp anh em làm nội thất từ các chuyên ngành khác nhau (thiết thế, thi công, sản xuất, thương mại, đào tạo, vv.), chuẩn bị mọi điều cần thiết để thành lập Hội. Năm 2023, Hội Nội thất Việt Nam ra đời. Tôi không tham gia lãnh đạo Hội. Anh em vinh danh mình là Nhà sáng lập.

Sau này Hội Nội thất Việt Nam hoạt động với 6 nhóm thành viên hoạt động trong hội : Tư vấn thiết kế, Thi công, Sản xuất và vật liệu, Thương mại, Cơ điện, Chuyên gia và liên quan một cách gắn kết trong công việc chung nội thất. Điều này rõ ràng như vậy nội thất là một công việc đặc thù, có thể nói là một ngành sáng tạo độc lập và có mối quan hệ hữu cơ với ngành kiến trúc, cảnh quan.

Vũ Hiệp: Ông có thể cho biết quan điểm của mình về hoạt động của Hội Nội thất Việt Nam?

KS Nguyễn Đình Toàn: Tôi tiếp cận hoạt động của hội nghề nghiệp từ góc độ kinh tế. Kinh tế học hiện đại có 5 tầng: siêu vĩ mô, vĩ mô, trung mô, vi vô, siêu vi mô. Cốt lõi của tầng trung mô là các hội nghề nghiệp, có khả năng kết nối các tầng vĩ mô và vi mô. Muốn các hoạt động kinh tế liên quan đến nội thất của Việt Nam phát triển thì phải có Hội Nội thất Việt Nam, vừa bảo vệ và gắn kết các thành viên, vừa tư vấn cho các cơ quan quản lý nhà nước từ chiến lược phát triển cho đến quy định vận hành cụ thể về đơn giá, kỹ thuật, vv.

Ngày nay, trong xây dựng, chi phí cho nội thất có thể chiếm tới 60-70% suất đầu tư mà có rất ít các văn bản pháp lý dành cho hoạt động nội thất. Các nước Đông Bắc Á và một số các nước Đông Nam Á đã làm tốt công việc này, Việt Nam thì chưa.

Vũ Hiệp: Đến nay, Hội Nội thất Việt Nam đã hoạt động được 2 năm. Ông có điều gì nhắn nhủ hoặc chia sẻ không ạ?

KS Nguyễn Đình Toàn: Thứ nhất, lãnh đạo và hội viên phải là đồng chí, quyết tâm xây dựng Hội xứng đáng là một hội nghề nghiệp tin cậy của những người hoạt động trong ngành nội thất. Thứ hai, phải đồng lòng, cùng chia sẻ những khó khăn trong bước đầu phát triển Hội. Thứ ba, phải có kế hoạch hoạt động một cách khoa học và hiệu quả, trong đó chú ý các vấn đề như: phát triển hội viên, xây dựng văn bản pháp quy, truyền thông, hội thảo khoa học, sổ tay hướng dẫn, thành lập giải thưởng, kết nối giới nghề với khách hàng… Tôi thấy có nhiều việc phải làm, nhiều thách thức đối với một hội trẻ như Hội Nội thất Việt Nam. Hiện nay, anh em lãnh đạo đã xốc vác cho công việc chung, nhưng có lẽ cần phải dấn thân hơn nữa.

Vũ Hiệp: Cám ơn ông về cuộc trò chuyện này. Chúc Hội Nội thất Việt Nam ngày càng phát triển, hỗ trợ được hội viên, đóng góp hiệu quả cho kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước!

Bài viết: Vũ Hiệp