Thiết kế nội thất trong thời đại mạng xã hội

Làm sao mang đến cho ngôi nhà của bạn hơi thở Dark Academia”, là tiêu đề của một video phổ biến trên YouTube, hướng đến đối tượng gia chủ bị mê hoặc bởi thẩm mỹ liên quan đến nghệ thuật cổ đại và văn học cổ điển, cũng như kiến trúc Hy Lạp cổ điển và kiến trúc Gothic của trường đại học.

Dark Academia là dòng văn hóa ra đời trong thời đại mạng xã hội, là một trong nhiều loại thẩm mỹ internet đã trở nên phổ biến trong thập kỷ qua. Các nền tảng dựa trên hình ảnh như Tumblr, Instagram, Pinterest và TikTok đã khuếch đại tính thẩm mỹ internet, đặc biệt trong đại dịch COVID-19. Mạng xã hội cho phép người dùng hỗ trợ cũng như tạo các xu hướng của riêng họ và nhanh chóng thu hút nhiều người theo dõi. Ngày nay, khả năng tạo ra các xu hướng thẩm mỹ thuộc về công chúng nói chung, cũng như sẽ quyết định cách xu hướng thiết kế nội thất phát triển.

Các xu hướng thẩm mỹ

Trong thiết kế nội thất, xu hướng định nghĩa kiểu dáng, màu sắc, vật liệu. Xu hướng bắt đầu từ sự phổ biến, được áp dụng rộng rãi và có cộng đồng ủng hộ theo đuổi. Trên không gian mạng, các thuật ngữ “viral” và “trend” có vẻ được sử dụng thay thế cho nhau mặc dù chúng không giống nhau. Xu hướng thường tồn tại lâu hơn và tồn tại cùng với một hoặc hai xu hướng cạnh tranh khác. Trong khi, viral thường mang tính thoáng qua và được hỗ trợ bởi ngành công nghiệp thời trang và thiết kế nhanh. Thẩm mỹ Internet ngày nay bao gồm cả hai, hội tụ những người có đam mê vào các cộng đồng online được gắn kết chặt chẽ.

*Kiến trúc Dark Academia của Thư viện Humanist Library of Sélestat. Ảnh: TRUONG-NGOC*

Các phong trào thiết kế thường phản ánh bối cảnh xã hội của một thời kỳ. Ở phương Tây, những năm 1920 nổi lên phong cách Art Deco với những họa tiết cầu kỳ, sang trọng và những gam màu đậm, chúng là kết quả của sự thịnh vượng kinh tế và nhẹ nhõm sau Thế chiến I. Sau Chiến tranh Việt Nam, Phong trào Hippie của những năm 60 chứng kiến các họa tiết ảo giác đầy màu sắc và vải nhuộm loang lổ được sử dụng rộng rãi. Văn hóa thiết kế hiện nay đang ngày càng chịu ảnh hưởng của những hiện tượng online bên cạnh những sự kiện diễn ra trong thế giới thực. Thời gian bị phong tỏa do COVID-19 đã thúc đẩy nhu cầu kích thích thị giác và thể hiện cá nhân, kết quả là hơn 500 loại thẩm mỹ internet được người dùng tạo ra.

Trước khi có Internet, quá trình dự báo xu hướng đã được phác thảo rõ ràng, liên quan đến việc nhận diện thái độ, nhu cầu, mong muốn, mô hình chi tiêu và lối sống của người tiêu dùng kết hợp với các yếu tố kinh tế. Phân tích xu hướng đề cập đến việc nghiên cứu chặt chẽ các yếu tố kinh tế xã hội, bối cảnh lịch sử và động lực chính trị để suy đoán về những bản sắc thiết kế trong tương lai. Các xu hướng viral và thẩm mỹ internet đã ảnh hưởng đến quá trình này – thứ thường được lên kế hoạch trước khá lâu – biến nó giờ đây thành ngành công nghiệp phát triển nhanh và thay đổi gần như ngay lập tức. Những thuật toán và khả năng tiếp cận hiện được xem xét ngang nhau khi dự báo xu hướng sẽ tồn tại trong bao lâu.

Sadar Vuga Arhitekti appartment ljubljana 2016

Thiết kế Nội thất dễ tiếp cận

Những xu hướng thẩm mỹ trên internet giúp mọi người dễ dàng tìm thấy phong cách nội thất họ đồng cảm. Đồng thời, sự phát triển các nền tảng mạng xã hội đã quảng bá nội dung do người dùng tạo ra – Pinterest mang tính trực quan nhưng không đủ tính cá nhân, trong khi hầu hết các bài đăng cá nhân của bất kỳ ai cũng có thể viral trên TikTok. Nền kinh tế sáng tạo cho phép người dùng đăng nguồn cảm hứng, bảng moodboard, hướng dẫn tự làm trực tuyến, biến những căn phòng trông xa hoa thành hiện thực dần trở nên khả thi.

Với khả năng tiếp cận và “tính viral”, các xu hướng thiết kế nội thất được thương mại hóa hơn. Các xu hướng được dán nhãn như “cottage-core”, “night luxe”, “dream core” và “kidcore” bị thu hẹp thành đồ trang trí có thể bán được, đã dần thổi bùng ngành công nghiệp trang trí nhanh chóng theo đuổi các mốt nhất thời. Các thế hệ trẻ hơn, những người được coi là trung thành với việc theo đuổi các xu hướng, là nhóm đối tượng tiêu thụ tiềm năng. Tính bền vững trong ngành thiết kế nội thất sẽ là vấn đề nếu tình trạng này tiếp tục.

Xem thêm

Vật liệu

Xu hướng

Công trình nghệ thuật từ rơm rạ của người Nhật

Thời đại mạng xã hội mang đến mảnh đất mới để các nhà thiết kế nội thất cạnh tranh. Thông qua nền tảng mạng xã hội, thiết kế nội thất dễ tiếp cận đã đề xuất ý tưởng ở mọi hạng mức ngân sách và thúc đẩy sự phổ biến của DIY (tự mình làm). Đây là sự đe dọa đối với ngành thiết kế truyền thống. Mạng xã hội, như một nền tảng bình đẳng cho “tính viral”, tràn ngập các phong cách nội thất đa dạng do cả nhà thiết kế nội thất và nhà ảnh hưởng trong thiết kế tạo ra. Bất kỳ ai cũng có thể trở thành người có sức ảnh hưởng trong phong cách nội thất, điều này mang lại nhiều sự cạnh tranh hơn cho ngành.

Trước đây, nhà thiết kế nội thất có kỹ năng dự báo xu hướng và tiếp thị tác phẩm của họ đến những khách hàng lý tưởng. Con mắt tinh tường về thiết kế cộng với kiến thức khoa học xã hội cho phép các nhà thiết kế đi trước các xu hướng thị trường. Các xu hướng thiết kế liên tục thay đổi và các sắc thái ưa thích do thuật toán thúc đẩy khiến các chuyên gia xa rời cảm giác kiểm soát mà họ từng có. Khi mọi thứ trở nên phổ biến cùng một lúc và các xu hướng mới được tạo ra để thúc đẩy thương mại, thì các phong cách thẩm mỹ được các nhà thiết kế nội thất dụng ý tạo ra sẽ bị lạc mất trong sự ồn ào.

Thiết kế nội thất trên internet phải đối mặt với một con dao hai lưỡi – xu hướng và khả năng tiếp cận. Điều này sẽ tiếp tục thúc đẩy ngành thiết kế vào một loạt sự kiện khó lường nhưng thú vị. Vai trò của nhà thiết kế nội thất sẽ là gì trong thế giới của những người có sức ảnh hưởng trong thẩm mỹ? Và từ đây, xu hướng và văn hóa trong thiết kế sẽ phát triển như thế nào?

Biên dịch: Anh Tuấn | Theo archdaily