Scarlet Pavilion: Khoảng yên bên dòng sông Hương | DUHA Architects

Scarlet Pavilion, tọa lạc tại khu vực Văn Thánh, Kim Long, TP Huế, được tạo nên như một "ngôi nhà thứ hai" cho cặp vợ chồng trẻ, kết hợp nhu cầu nghỉ dưỡng và khai thác lưu trú nhỏ. Dự án nằm trong khu vực có quy định nghiêm ngặt về xây dựng ven sông Hương, điều này đặt ra những thách thức không nhỏ cho đội ngũ thiết kế.

Thay vì xem đây là một trở ngại, KTS Hà Xuân Du và cộng sự tại DUHA Architects đã biến nó thành cơ hội để sáng tạo. Giải pháp nhà tiền chế được lựa chọn như một cách tiếp cận thông minh, vừa giảm thiểu tác động đến môi trường, vừa đảm bảo tính linh hoạt và khả năng tái tạo cảnh quan trong tương lai.

Sở hữu khu đất dạng ống điển hình với kích thước 7m × 35m, công trình phải đối mặt với hai thái cực môi trường đối lập. Phía trước là trục giao thông đô thị náo nhiệt, trong khi phía sau lại mở ra mặt nước sông Hương tĩnh lặng và thơ mộng.

Ý niệm thiết kế tập trung vào việc tạo ra một cấu trúc "đóng" về phía đô thị và "mở" hoàn toàn về phía thiên nhiên. Các kiến trúc sư đã khéo léo tổ chức những lớp vỏ bao che có tính chọn lọc, nhằm sàng lọc tiếng ồn và bụi bặm từ phố thị.

Ngược lại, hướng nhìn về phía dòng sông được giải phóng tối đa bằng những diện kính lớn và hệ cửa linh hoạt. Không gian bên trong dường như tan biến vào cảnh sắc bên ngoài, xóa nhòa ranh giới giữa nhân tạo và tự nhiên.

Scarlet Pavilion không được tổ chức theo các phân khu chức năng cứng nhắc mà vận hành như một chuỗi không gian chuyển tiếp liên tục. Người sử dụng được dẫn dắt qua một hành trình cảm xúc, từ sự xô bồ của mặt phố đến sự lắng đọng tuyệt đối bên bờ sông.

Đặc sản của Huế là những mùa hè nắng lửa và những tháng mưa dầm dề kéo dài, đòi hỏi kiến trúc phải có giải pháp thích ứng nội tại mạnh mẽ. Chiến lược tổ chức không gian theo trục hướng sông giúp tối ưu hóa khả năng thông gió chéo.

Các hệ hiên gỗ sâu được thiết kế như những khoảng đệm nhiệt, ngăn chặn bức xạ mặt trời trực tiếp tác động vào không gian sống bên trong. Đây là một sự kế thừa thông minh từ cấu trúc nhà rường truyền thống, nơi mái hiên đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa không khí.

Sự đan cài giữa mặt nước và các mảng xanh trong những lõi không gian đã hình thành một cơ chế làm mát tự nhiên dựa trên quá trình bay hơi. Nhờ đó, công trình giảm đáng kể sự phụ thuộc vào thiết bị làm mát cơ học, mang lại môi trường sống gần gũi với tự nhiên.

Bên cạnh đó, thông gió tự nhiên được khai thác đa chiều, không chỉ qua hệ cửa mà còn nhờ sự chênh lệch áp suất giữa các khoảng sân trong. Cách tổ chức này giúp Scarlet Pavilion luôn duy trì dòng khí lưu thông ổn định, hạn chế tình trạng ẩm thấp như các công trình nhà ống tại Huế.

Về mặt thị giác, Scarlet Pavilion gây ấn tượng mạnh mẽ bằng việc sử dụng sắc đỏ cho hệ mái tôn, một sự lựa chọn dũng cảm giữa bối cảnh thiên nhiên xanh mướt. Sắc đỏ là một dấu hiệu nhận diện, một điểm nhấn thị giác tạo nên sự cân bằng với sắc xanh của thực vật.

Các vật liệu chủ đạo như bê tông trần, gỗ tự nhiên và thép được giữ ở trạng thái thô mộc nhất để lộ ra bản chất của cấu trúc. Cách tiếp cận này đề cao tính trung thực trong kiến trúc, nơi vẻ đẹp được tìm thấy từ sự đơn giản và sự tương tác giữa các bề mặt chất liệu.

Sự lão hóa của vật liệu theo thời gian được KTS Hà Xuân Du coi là một phần cấu thành nên giá trị thẩm mỹ bền vững của công trình. Gỗ sẽ bạc màu, thép sẽ mang dấu ấn của độ ẩm, và bê tông sẽ rêu phong, tất cả tạo nên một chỉnh thể kiến trúc sống động và có tâm hồn.

Việc tiết chế các chi tiết trang trí rườm rà cho phép người sử dụng tập trung vào trải nghiệm không gian và sự thay đổi của thời gian. Ánh sáng tự nhiên khi chiếu rọi qua các khe thoáng hay hệ mái sẽ tạo nên những biểu cảm khác nhau trên bề mặt vật liệu, làm giàu thêm trải nghiệm cảm giác.

Thông qua sự tiết chế trong hình khối và sự thấu hiểu sâu sắc bối cảnh, công trình đã kiến tạo nên một "khoảng yên" đắt giá. Đây là nơi con người có thể tìm thấy sự cân bằng, nơi mọi giác quan được đánh thức bởi tiếng gió, mặt nước và ánh sáng. Kiến trúc lúc này đóng vai trò là một khung hình, đóng gói vẻ đẹp của tự nhiên và trao tặng cho người sử dụng.

Biên tập: Thu Trang