Phong cách thiết kế Art & Crafts - Tính thẩm mỹ thủ công trong nội thất

28/04/2021 04:26

Arts and Crafts (Tạm dịch: Nghệ thuật và Thủ công mỹ nghệ) là một phong trào nghệ thuật trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ và kiến trúc, nội thất. Phong cách này đặc trưng bởi thiết kế đơn giản và tập trung sử dụng các vật liệu tự nhiên.

Lịch sử hình thành

Phong cách Art & Crafts được hình thành và phát triển rộng rãi lần đầu tiên tại Anh Quốc vào cuối thế kỷ 19. Arts & Crafts ca ngợi thủ công mỹ nghệ. Trước tác động của cách mạng công nghiệp ở nước Anh, khi làng nghề thủ công bắt đầu bị ảnh hưởng bởi các nhà máy, hệ thống sản xuất hàng loạt, phong trào này chủ trương đưa nghệ thuật thủ công đến với mọi tầng lớp và lĩnh vực xã hội, đồng thời hồi sinh các kỹ thuật truyền thống của nước Anh như tráng men, thêu ren và thư pháp… Arts & Crafts đặt niềm tin vào mối quan hệ của loài người với thiên nhiên.

Nghệ sĩ nổi bật trong phong trào là William Morris, những tác phẩm của ông được ủng hộ qua các bài viết của John Ruskin – Nhà phê bình nghệ thuật nổi tiếng người Anh. Những nhà tiên phong phong trào này muốn phát triển sản phẩm không chỉ toàn vẹn về mặt thẩm mĩ mà còn đậm tính nhân văn.

John Ruskin (1819-1900) là nhà phê bình nghệ thuật vĩ đại nhất Thời kỳ Victoria ở nước Anh. Các triết lí của ông đả kích quyết liệt những khía cạnh tồi tệ của công nghiệp hóa. Ông thấy những người lao động trong cuộc cách mạng công nghiệp giống như “nô lệ”. Ruskin ủng hộ một xã hội công bằng, yêu cầu người lao động được làm việc độc lập. Ruskin lo ngại về sự biến mất của các làng nghề truyền thống.

William Morris (1834 – 1896) là nhà thiết kế dệt đồng thời cũng là nhà thơ, nhà văn, dịch giả và nhà hoạt động xã hội người Anh. Ông là người đưa triết lý của John Ruskin vào thực tiễn. William Morris hiểu được những giá trị to lớn của các sản phẩm thủ công và vẻ đẹp tự nhiên của chất liệu. Ông có đóng góp lớn cho sự hồi sinh của nghệ thuật dệt và phương pháp dệt truyền thống của Anh. Quan điểm của William Morris là: Thủ công mỹ nghệ về cơ bản là công việc không có bất kỳ sự phân chia lao động nào và vẫn cần sự giúp sức của máy móc nhưng không được lạm dụng chúng. Năm 1861, William Morris thành lập Morris Marshall Faulkner & Co (sau này là Morris & Co), trở thành thương hiệu nổi tiếng thế giới.

Các đặc trưng của phong cách Art & Crafts

Về vật liệu: Bảo tồn và nhấn mạnh những đặc trưng tự nhiên của vật liệu là một trong những nguyên tắc quan trọng của phong cách Arts & Crafts. Arts & Crafts không đề cao lối trang trí công phu, rập khuôn hàng loạt và bỏ qua những đặc trưng của các vật liệu. Những vật liệu được khai thác từ tự nhiên, qua khối óc, bàn tay của nghệ nhân, chúng trở thành những đồ vật “có tiếng nói”.

Hình thức đơn giản: Đây là đặc điểm làm nên sự nổi bật của phong cách Arts & Crafts. Mặc dù các hoa văn của William Morris tương đối nhiều chi tiết và màu sắc nhưng hình thức có sự mộc mạc tự nhiên. Arts & Crafts không có những trang trí lộng lẫy thái quá, thay vào đó chúng được thế kế dựa trên mục đích sử dụng thực tế, đôi khi cũng có sự phá cách.

Họa tiết thiên nhiên: Thiên nhiên là nguồn cảm hứng quan trọng đối với Arts & Crafts. Các nghệ nhân, các NTK thường lấy cảm hứng từ hệ động, thực vật tại các vùng nông thôn và cố gắng làm giống nhất có thể. Do đó việc xuất hiện những họa tiết như cây cỏ, hoa lá cành, động thực vật với những gam màu nhã nhặn là điều thường thấy. Họa tiết trang trí thiên nhiên có thể xuất hiện trên giấy dán tường, rèm cửa hoặc các bức tranh treo tường.

Xem thêm

Phong cách

Ba thiết kế không gian trong quần thể hang động Huangyan | Atelier Moo

Màu sắc từ thiên nhiên: Màu sắc của phong cách Art & Crafts mang vẻ đẹp tinh tế từ thế giới tự nhiên như màu của đá, vỏ cây, lá, cỏ. Bảng màu thường ấm áp, phong phú, hòa quyện với nhau tạo nên bức tranh thiên nhiên sinh động. Màu sắc thường được sử dụng là màu vàng, vàng nghệ, màu xanh olive, xanh dương, màu đỏ, những tông màu đậm sắc khi thiết kế.

Yếu tố bản địa: Những yếu tố địa phương (các vùng nông thôn nước Anh) cung cấp nguồn cảm hứng vô tận cho phong trào nghệ thuật Arts & Crafts. Arts & Crafts là bảo tồn các giá trị truyền thống, phục hồi và đề cao các kỹ thuật truyền thống cũng như sự khéo léo của người nghệ nhân. Dấu ấn địa phương được thể hiện rõ nét trong phong cách Art & Crafts. Không quá ồn ào, không quá hiện đại, không có sự xuất hiện của những chi tiết sang trọng, tất cả đều đơn giản và nhẹ nhàng.

Hoàng Anh

Bài viết liên quan

Trò chuyện với NTK Phạm Ngọc: Chiết trung Việt - Khi cái riêng gặp gỡ thế giới

Sau 20 năm thực hành, NTK Phạm Ngọc gọi ngôn ngữ mình theo đuổi là “Chiết trung Việt” – Vietnamese Eclectic. Với chị, đó là một tư tưởng về tự do: cho phép những khác biệt gặp nhau, đối thoại và chuyển hóa, nhưng luôn được giữ lại bằng kỷ luật của bố cục, cấu trúc và một logic xuyên suốt. Dường như với chiết trung, chị tìm kiếm một cách tư duy hơn là một hình thức, ở đó ký ức gặp hiện tại, cái riêng gặp cái chung và bản sắc được hình thành ngay trong quá trình giao thoa.

Bánh Bánh Brixton: Diễn giải bản sắc Việt trong không gian nhà hàng đương đại tại London | House of Baby

Tại Brixton, London, House of Baby cải tạo nhà hàng Việt Bánh Bánh bằng cách chắt lọc những dấu ấn quen thuộc của kiến trúc và đời sống Việt Nam – từ hình thái nhà ống, văn hóa dùng bữa chung đến bảng màu gợi nhắc kiến trúc hiện đại thế kỷ 20. Thay vì tái hiện chúng theo cách trực tiếp, studio đặt các chất liệu văn hóa ấy trong một ngôn ngữ nội thất và nghệ thuật đương đại, tạo nên cuộc đối thoại giữa ký ức Việt Nam và bối cảnh London.

SKIN1004 SoHo: Những hẻm núi giữa lòng New York

Tại SoHo, New York, LMTLS Architecture biến flagship của thương hiệu mỹ phẩm Hàn Quốc SKIN1004 thành một “cảnh quan trong nhà”. Những khối gỗ uốn cong mô phỏng địa tầng kết hợp cùng hệ gương cao 2,7 m tạo cảm giác như bước giữa các hẻm núi, đồng thời chuyển hóa ý niệm “thiên nhiên nguyên bản” của thương hiệu thành một trải nghiệm bán lẻ giàu tính nhập vai.

Jonojé: Khi khách sạn trở thành phòng thí nghiệm vật liệu của Studio LOHO

Từ một xưởng sản xuất cọ cũ tại Bruges, Studio LOHO cải tạo Jonojé thành tổ hợp kết hợp studio, showroom, gallery, không gian sống và khách sạn boutique. Sáu phòng suite được xem như những “phòng thí nghiệm vật liệu”, nơi đất sét, thạch cao, gỗ và đá không chỉ hoàn thiện không gian mà trực tiếp định hình trải nghiệm lưu trú giàu tính xúc giác.