O Plant-based Thảo Điền - Không gian F&B lớn lên từ khu vườn nhỏ | Xưởng Xép

Trong thực hành kiến trúc, số đông thường quen với việc thêm thắt vào một công trình. Một công trình khi mới xuất hiện thường được xem như dấu ấn của con người lên tự nhiên. Tuy nhiên, với dự án O Plant-based Thảo Điền, nhóm thiết kế lựa chọn một hướng tiếp cận khác: thay vì bổ sung, họ chủ động lược bớt những can thiệp nhân tạo để kiến trúc trở thành một sự điều chỉnh nhẹ nhàng, đủ để không gian vận hành với vai trò mới mà không làm mất đi giá trị vốn có của cảnh quan.

Toàn cảnh công trình nhìn từ ngoài vào khu vườn

Khu đất ban đầu là một khu vườn nhỏ gắn liền với một ngôi nhà cũ, nay được chuyển đổi công năng để trở thành một quán cà phê phục vụ các món ăn và đồ uống thuần chay. Thay vì phủ lên khu vườn một lớp kiến trúc mới với hình thức nổi bật, nhóm thiết kế đặt ra câu hỏi làm thế nào để khu vườn vẫn thuộc về ngôi nhà, nhưng đồng thời cũng trở thành một phần không thể tách rời của quán cà phê. Từ đó, họ lựa chọn một giải pháp tối giản, giữ nguyên hình thái của khu đất và chỉ tinh chỉnh vừa đủ để hình thành một không gian mới mà không phá vỡ sự cân bằng sẵn có.

Khu đất ban đầu là một khu vườn gắn với nhà cũ, được chuyển đổi công năng mà không phá vỡ tinh thần vốn có

Hệ kết cấu gọn, không trang trí dư thừa

Không gian được tổ chức thông qua những vách ngăn ước lệ nhằm phân định chức năng một cách mềm mại. Thay vì tạo ra các ranh giới cứng nhắc, hệ vách này cho phép sự chuyển tiếp linh hoạt giữa các khu vực, đảm bảo tính riêng tư cần thiết nhưng vẫn duy trì mối liên hệ trực tiếp với khu vườn. Cùng một khoảng xanh, giờ đây cả ngôi nhà và quán cà phê đều có thể cộng hưởng và chia sẻ giá trị của nó theo một cách mới, không còn bị giới hạn bởi ranh giới sử dụng.

Các lớp không gian được phân định bằng những ranh giới mềm, cho phép khu vườn và quán cà phê cộng hưởng lẫn nhau

Quá trình thiết kế khởi đầu từ những thử nghiệm khối tích, sau đó được tinh chỉnh qua nhiều giai đoạn. Từng yếu tố dư thừa được loại bỏ để không gian đạt đến trạng thái thuần khiết nhất. Qua quá trình này, khu đất như trở thành một đối tượng đối thoại, gợi mở rằng nó không cần thêm nhiều thứ, mà cần một cách tiếp cận nhẹ nhàng và tinh giản hơn. Từ đó, quy trình lược bỏ được hình thành, nhằm gỡ bỏ những giới hạn không cần thiết để kiến trúc trở nên cởi mở và có khả năng đối thoại tốt hơn với thiên nhiên.

Ánh sáng tự nhiên được lọc qua nhiều lớp, tạo nên nhịp điệu thị giác mềm mại cho không gian

Hệ mái che được tạo hình như một lớp phủ mỏng, nhẹ nhàng, tạo bóng râm nhưng không che khuất hoàn toàn

Hệ kết cấu của công trình được thiết kế theo nguyên tắc tối giản nhưng hiệu quả. Cột, mái và hệ sê nô đều được tinh chỉnh để mỗi yếu tố có vai trò rõ ràng, không mang tính hình thức hay trang trí. Về vật liệu, nhóm thiết kế lựa chọn những giải pháp nhẹ và có tính tương tác cao với cảnh quan. Hệ mái che được tạo hình như một lớp phủ mỏng, gợn lên nhẹ nhàng, tạo bóng râm nhưng không che khuất hoàn toàn ánh sáng tự nhiên. Các vách ngăn được chế tác thủ công từ sắt tấm dày 3mm để gỉ tự nhiên, phần cạnh được chấn gấp nhằm tăng độ cứng, mang lại cảm giác gần gũi như những thân gỗ cũ trong khu vườn. Mặt dựng bằng lưới thép giúp giảm cảm giác khối tích của công trình, đồng thời tạo nên sự hòa quyện giữa kiến trúc và cây xanh xung quanh.

Không gian hòa chung con người và cảnh quan

Với cách tiếp cận này, kiến trúc không áp đặt lên không gian mà chỉ đóng vai trò như một sự điều chỉnh tinh tế để làm nổi bật những giá trị vốn có. Khu vườn vẫn là khu vườn, nhưng giờ đây không chỉ thuộc về ngôi nhà cũ mà còn trở thành một phần của không gian cộng đồng, nơi con người có thể gặp gỡ, dừng lại và trải nghiệm trong một bối cảnh nhẹ nhàng và cởi mở hơn. O Plant-based Thảo Điền vì thế không tìm cách tạo dấu ấn bằng hình thức mạnh hay biểu đạt phô trương, mà chọn cách hiện diện khiêm tốn, như một lớp trung gian giữa con người và cảnh quan, giữa hiện trạng và những khả năng sử dụng mới của không gian.

Biên tập: Hoàng Anh