Ceramic Odyssey 2126: Tương lai của gốm sứ sau một thế kỷ nữa sẽ ra sao?

Năm nghệ sĩ đương đại đã cùng nhau phác họa diện mạo của vật liệu gốm vào thế kỷ tới trong triển lãm "Ceramic Odyssey 2126" tại County Hall Pottery, London.

Được sắp đặt như một nghi lễ thị giác, nơi các tác phẩm gốm sứ xoay mặt vào nhau, tạo thành một vòng tròn khép kín trên những bệ trưng bày màu xanh chanh, triển lãm tại County Hall Pottery gợi cảm giác như đang chiêm ngưỡng những mẫu vật sinh học kỳ lạ hay cổ vật đến từ một chiều không gian khác. Theo giám tuyển kiêm nghệ sĩ gốm Jihyun Kim, đây chính là viễn cảnh về diện mạo của gốm sứ trong 100 năm tới.

Toàn cảnh triển lãm “Ceramic Odyssey 2126”

Với tên gọi “Ceramic Odyssey 2126”, triển lãm quy tụ tác phẩm của 5 nghệ sĩ đương đại nổi tiếng với lối tư duy không ngừng thách thức những giới hạn của vật liệu truyền thống, bao gồm: Eiair (Bangkok), Jihyun Kim (Nam London), nghệ sĩ người Anh Tessa Eastman, Toni Losey (Canada) và Uriel Caspi (Hà Lan). Mỗi nghệ sĩ đều sáng tạo thông qua điều mà Kim mô tả là “Tư duy vị lai sinh học” (bio-futurist thinking) nhằm khám phá sự tiến hóa của gốm sứ trong một tương lai giả định, nơi mà hệ sinh thái, công nghệ và sinh học đã biến đổi sâu sắc và ranh giới giữa chúng được xóa nhòa một cách có chủ đích.

Triển lãm quy tụ tác phẩm của năm nghệ sĩ đương đại, cùng phác họa viễn cảnh tương lai của gốm sứ sau một thế kỷ

“Thông qua triển lãm này, tôi mong muốn người tham quan hình dung về một tương lai đầy lạc quan thông qua lăng kính của đất sét, và mở rộng nhận thức của công chúng về gốm sứ như một chất liệu với tiềm năng vô hạn”. Jihyun Kim chia sẻ “Các tác phẩm được lựa chọn nhờ tính siêu thức, phi vật thể và cách chúng thách thức giới hạn của vật liệu và công nghệ. Chúng kích thích sự tò mò, khiến chúng ta không ngừng đặt câu hỏi như ‘Tác phẩm này được tạo ra như thế nào?’ và ‘Chúng được làm từ chất liệu gì?’, đồng thời chứng minh rằng gốm sứ cũng có thể mang tính thử nghiệm, lai tạo và không ngừng sáng tạo”.

Dấu ấn cá nhân của từng nghệ sĩ được thể hiện qua cách tiếp cận chủ nghĩa “sinh học vị lai”

Bên cạnh các tác phẩm được đặt hàng riêng cho triển lãm, một số tác phẩm có sẵn cũng được lựa chọn nhờ sự đồng điệu với chủ đề. “Khi tôi chia sẻ sơ lược ý tưởng và chủ đề của buổi triển lãm với các nghệ nhân vào khoảng 5 tháng trước khi sự kiện diễn ra, tôi đã rất ngạc nhiên với cách họ diễn giải chủ nghĩa sinh học vị lai thông qua các tác phẩm hiện có của họ”, ông Kim chia sẻ.

Những khối gốm hữu cơ với màu sắc bão hòa cao của Toni Losey ghi lại vẻ đẹp của thực vật trong quá trình nở rộ

Trong số các tác phẩm mới, Toni Losey mang đến những tác phẩm điêu khắc gốm hữu cơ có độ bão hòa màu sắc cao, mô phỏng các loài thực vật đang trong quá trình nở hoa. Các tác phẩm được tạo hình trên bàn xoay, kết hợp với kỹ thuật đắp tay và nung nhiều lần, tạo nên những lớp bề mặt có kết cấu phức tạp, đa dạng về màu sắc, điểm xuyết chi tiết bằng dây kim loại hoặc sứ gợi liên tưởng đến nhị hoa. Tương tự, những sáng tạo giàu trí tưởng tượng của Kim lấy cảm hứng từ di sản văn hóa Hàn Quốc và sự huyền bí của thiên nhiên, đặc biệt là nấm, mang đến cảm giác kỳ diệu đầy mê hoặc, như trong tác phẩm màu hồng bubblegum "Salty Fairy Danji".

Các sáng tác của Jihyun Kim khai thác di sản văn hóa Hàn Quốc và chất huyền nhiệm của tự nhiên tạo nên cảm giác kỳ ảo, thể hiện rõ trong tác phẩm Salty Fairy Danji màu hồng bubblegum

Trong khi đó, nghệ sĩ tới từ Bangkok, Hassakorn Hirunsirichoke, hay còn được biết tới với nghệ danh Eiair, lại bị mê hoặc bởi các sinh vật sống siêu nhỏ. Được trưng bày dưới vòm kính và phải được quan sát qua kính lúp, các tác phẩm sứ trắng tí hon của ông phản ánh sự mong manh của tự nhiên. “Eiair sử dụng kỹ thuật “Solar Death Ray”, tức là dùng một thấu kính lớn hội tụ ánh sáng mặt trời tự nhiên để nung sơ (bisque fire) các tác phẩm của mình. Đây là sự kết hợp ấn tượng giữa năng lượng sạch, công nghệ và tự nhiên, mở ra một phương thức sản xuất gốm sứ hoàn toàn mới”, Kim giải thích.

Được trưng bày dưới chụp kính và quan sát qua kính lúp, những sinh thể sứ trắng tí hon của Eiair gợi lên sự mong manh của thế giới tự nhiên

Các tác phẩm của nghệ sĩ Tessa Eastman lại gây ấn tượng bởi kỹ thuật tạo hình thủ công, kết hợp giữa lớp men và hình dạng tương phản gợi nhắc đến hình dạng các cấu trúc tinh thể địa chất hoặc san hô. Tác phẩm “Erupting Red Midnight Cloud Cluster” nổi bật với cấu trúc lưới đỏ lan tràn trên các khối hình như đám mây. Đối với Uriel Caspi, các tác phẩm của anh lại tìm kiếm cách bảo tồn các kỹ thuật tạo hình và tráng men cổ xưa đang dần mai một do quá trình công nghiệp hóa. Các tác phẩm trong chuỗi series “Corpus Archetypus’ của ông tái hiện các cơ quan nội tạng của cong người bằng đất sét ép khuôn, phủ lớp tráng men bóng kiểu Ả Rập (Arabian lustre glaze). Đây là một kỹ thuật được phát triển trong thế giới Hồi giáo cổ đại, tạo ra lớp men ánh kim lấp lánh nhờ phủ hợp chất kim loại và nung lại. Trong buổi triển lãm, các tác phẩm của ông được trưng bày trên một bàn xoay chuyển động liên tục, cho phép người xem quan sát sự thay đổi liên tục của lớp tráng men dưới các góc độ ánh sáng.

Các tác phẩm tạo hình thủ công của Tessa Eastman kết hợp lớp men và hình khối gợi liên tưởng đến những cấu trúc tự nhiên quan sát dưới kính hiển vi

Big Red Cloud của Tessa Eastman là một trong những tác phẩm được trưng bày tại triển lãm

“Cùng nhau, với tư cách là giám tuyển và nghệ sĩ, chúng tôi tự hình dung mình là các nhà chế tác của tương lai năm 2126, diễn giải các tác phẩm thông qua lăng kính sinh học vị lai”, ông Kim chia sẻ, “ Các tác phẩm của Tessa trở thành các cấu trúc phản ứng với khí hậu, thay đổi theo thời tiết; trong khi các tác phẩm điêu khắc của Uriel được hình dung như những cơ quan sống, nơi con người, sinh học và vật liệu tương lai hòa trộn”.

Các tác phẩm thuộc chuỗi Corpus Archetypus của Uriel Caspi sử dụng kỹ thuật ép khuôn đất sét để tái hiện hình thái cơ quan nội tạng, hoàn thiện bằng lớp men ánh kim kiểu Ả Rập

Triển lãm diễn ra tại County Hall Pottery, một không gian phòng trưng bày và sự kiện độc đáo, tích hợp cả xưởng vẽ và lò nung đang hoạt động, nằm trong tòa nhà County Hall tại South Bank của London. Thiết kế không gian do chính Kim thực hiện: toàn bộ tường và bục trưng bày phủ được sơn màu xanh lá, sàn nhà phủ lớp vải lông mềm, cửa sổ che bởi lớp vải xanh ánh kim mờ đục, làm nhòe đi thế giới bên ngoài.

Thiết kế không gian triển lãm của Kim hướng đến sự cân bằng giữa tự nhiên và công nghệ

“Tôi muốn khách tham quan cảm thấy như họ đã bước vào năm 2126, một điều gì đó huyền ảo và siêu thực”, cô giải thích: “Tôi lấy cảm hứng từ bối cảnh trong các bộ phim như Dune, Vệ binh giải ngân và nhiều hình minh họa sinh học vị lai khác nhau”.

Biên dịch: Hương Giang | Nguồn: wallpaper