MÔ He’ritage - Viết lại câu chuyện di sản bằng kiến trúc đương đại | MÔ He Studio

KÍNH HIỂN VI

Là một phần trong chuỗi dự án biệt thự nghỉ dưỡng và homestay nhỏ, “MÔ” bắt nguồn từ từ “mô” trong phương ngữ miền Trung Việt Nam, mang nghĩa là “ở đâu”, và cũng là một lời mời thân thiện từ người dân bản địa.

Nằm trên vùng đất của hai vị vua ở phía Tây thủ đô Hà Nội (Sơn Tây hay xứ Đoài *), dự án là điểm kết nối trong chuỗi các di tích và cảnh quan địa phương như Đền Và, làng cổ Đường Lâm và núi Ba Vì. Dự án mang chủ đề “viết lại câu chuyện di sản”, nơi tác giả chuyển hóa những giá trị của di sản vật thể và phi vật thể của xứ Đoài thành tác phẩm đương đại của mình.

Dự án mang đậm phong cách hoài cổ, gợi lên những giá trị của di sản vật thể và phi vật thể của xứ Đoài 

Nhìn từ ngoài vào, MÔ He’ritage nổi bật với kiến trúc độc đáo và vô cùng giản dị

BÊN TRONG NỘI TÂM

Đường Lâm, một nơi nổi tiếng với những công trình kiến trúc bằng đá ong độc đáo và cấu trúc làng cổ quen thuộc với hình ảnh “cây đa, bến nước, sân đình”. Bất cứ ai thuộc thế hệ trước của xứ Đoài cũng có thể nhắm mắt mà hình dung ra vẻ ngoài mát lạnh, thô mộc của đá ong, mùi gỗ cũ từ những cột nhà, …

Dự án mang đậm hơi thở của công trình kiến trúc cũ của xứ Đoài

Tại MÔ He’ritage, người ta chỉ cần để tâm trí mình lang thang trong từng ngóc ngách, từng chất liệu… để rồi bất ngờ nhận ra rằng kiến ​​trúc xưa vẫn còn đó, rất đẹp, rất nguyên vẹn, rất hiện đại và vẫn rất thoải mái.

Kiến trúc xưa vẫn còn đó, vẫn còn hiện hữu trong kiến trúc của MÔ như cột nhà bằng gỗ, mái ngói đỏ

MẢNH GHÉP DI SẢN

Nghệ thuật sắp đặt từ lâu đã được xem là một phần của kiến trúc đương đại, cũng như “tái sử dụng” là một thuật ngữ quen thuộc trong Kiến trúc Bền vững. MÔ He’ritage không đặt tên cho kỹ thuật của mình, tác giả muốn giữ lại những đặc trưng độc đáo ấy như một cá tính riêng, một cái tôi duy nhất.

MÔ He’ritage với không gian trưng bày ký ức kiến trúc, nơi di sản được tái tạo mới mẻ thông qua bảo tồn, kể chuyện và đổi mới. Những “mảnh di sản” gợi lên ký ức, truyền tải “tinh thần văn hóa”, khiến giá trị của các di sản hữu hình và vô hình luôn đâu đó trong không gian.

Các kiến trúc gỗ đều mang lại giá trị di sản như một phần đầu của ngôi nhà truyền thống được chạm khắc công phu, chi tiết gỗ hàng trăm năm tuổi được lưu giữ, mang lại cảm giác gần gũi như một chiếc ghế dài hay một chiếc ghế nhỏ được đặt trong góc nhà. Câu chuyện về những mảnh di sản được viết lên một cách vô cùng mộc mạc và giản dị.

Các chi tiết gỗ hàng trăm năm tuổi được lưu giữ, mang lại cảm giác gần gũi

Không gian phòng ăn giản dị nhưng cũng vô cùng rộng rãi và thông thoáng

Mọi chất liệu đều được làm từ gỗ, từ bàn ăn, đến những chiếc ghế, hay cột gỗ quanh nhà,... đều gợi lên nét đẹp truyền thống

Khu vực phòng ngủ cũng vô cùng ấm cúng 

NGŨ HÀNH VÀ DÒNG CHẢY NĂNG LƯỢNG

Kiến trúc truyền thống Việt Nam vốn dĩ hài hòa, ngũ hành trong phong thủy được hòa quyện vào thế giới con người một cách vô cùng tự nhiên.

Theo quan niệm "Trở về vòng tròn nguyên bản", nhà là nơi mọi người quây quần bên bếp lửa để cùng nhau sinh hoạt - ăn uống, sưởi ấm và trò chuyện - nơi sự sẻ chia và che chở lẫn nhau được hình thành. Vì vậy, cũng giống như trong những nhà truyền thống Việt Nam, Hỏa (Bếp) không chỉ là một không gian chức năng, mà còn là trái tim của ngôi nhà - trung tâm của sức sống, ký ức và sự kết nối.

Bếp lửa được đặt giữa nhà như trục quay của vũ trụ trong văn hóa phương Đông, nơi các chức năng khác trong nhà được sắp xếp xoay xung quanh "ngọn lửa"

Bếp lửa giống như trục quay của vũ trụ trong văn hóa phương Đông, nơi các chức năng khác trong nhà được sắp xếp xoay xung quanh "ngọn lửa". Bếp lửa ở giữa, thiêng liêng nhưng vẫn rất gần gũi, thoang thoảng mùi khói củi ấm áp và tràn ngập tiếng cười của trẻ thơ..., để rồi tâm hồn ta theo làn khói trở về với những kỷ niệm ngọt ngào của tuổi thơ, nơi ngọn lửa được giữ gìn qua nhiều thế hệ, nơi nguồn năng lượng tích cực đánh thức mọi giác quan của con người.

Bếp lửa ở giữa, thiêng liêng nhưng vẫn rất gần gũi, thoang thoảng mùi khói củi ấm áp

Thủy được thể hiện qua bể nước, vừa to lớn đủ để vẫy vùng, vừa đủ an toàn như vòng tay mẹ, và vừa đủ nhỏ để kết nối với ao làng, với hồ lớn hay sông Hồng từ trên cao nhìn xuống, … Nhỏ bé nhưng đủ xanh, đủ để cân bằng năng lượng dịu nhẹ.

Bể nước trong xanh được đặt trước cửa nhà, tạo nên sự hòa hợp trong không gian 

Mộc được thể hiện qua hệ cột gỗ và kết cấu gỗ - những yếu tố quyết định tuổi thọ của công trình truyền thống. MÔ He’ritage sử dụng cột gỗ và kết cấu gỗ tự nhiên được tái sử dụng từ những ngôi nhà cổ bị hư hại. Đây chính là yếu tố Mộc trong phong thủy, mang năng lượng Dương nhẹ, kết hợp với cây xanh tự nhiên xung quanh nhà để tạo nên các hành lang, tuyến không gian và những vật thể vừa có giá trị sử dụng vừa mang chiều sâu lịch sử.

Kết cấu gỗ xưa vẫn được lưu giữ, kết hợp với cây xanh tự nhiên xung quanh tạo nên một không gian mang chiều sâu lịch sử

Kim trong kiến trúc đương đại được thể hiện qua kết cấu thép, mái tôn và các vật liệu kim loại khác. Đây là thành phần không thể thiếu của kiến trúc hiện đại, giúp gia tăng độ bền vững và tuổi thọ cho công trình và nội thất. Tác giả đã khéo léo sử dụng sơn màu tự nhiên cho mái tôn lớn và tôn cán nguội hai lớp nhằm đảm bảo thẩm mỹ, tiết kiệm năng lượng và tối ưu chi phí. Khả năng truyền âm của mái tôn giúp không gian nội thất hòa quyện hơn với thiên nhiên, đặc biệt tại những vùng yên tĩnh như xứ Đoài, nơi con người ta thấy thoải mái và dễ chịu hơn với âm thanh của mưa, gió và côn trùng. Kim mang năng lượng Trung tính, là một yếu tố chuyển tiếp, kết hợp hài hòa với các vật liệu khác để cân bằng Âm Dương.

Mái tôn lớn được sơn màu tự nhiên và tôn cán nguội hai lớp nhằm đảm bảo thẩm mỹ, tiết kiệm năng lượng 

Thổ trong kiến trúc là đất và các vật liệu có nguồn gốc từ đất. Những bức tường đất truyền thống với màu sắc hiện đại nhưng rất bản địa giúp tạo nên không gian hài hòa, ấm cúng, đồng thời đảm bảo khả năng cách âm và cách nhiệt hiệu quả. Đây là một kỹ thuật rất đặc trưng của tác giả đã được áp dụng trong nhiều dự án. Những bức tường đất sét thủ công giúp dự án có khí hậu tự nhiên, làm mát thụ động, và hướng tới kiến trúc xanh bền vững.

Những bức tường đất truyền thống với màu sắc hiện đại nhưng rất bản địa giúp tạo nên không gian hài hòa, ấm cúng, đồng thời đảm bảo khả năng cách âm và cách nhiệt hiệu quả

----

Chú thích (*): Tên “Sơn Tây” xuất hiện từ năm 1469 dưới triều đại Lê. Ngày nay, Sơn Tây là một phường của Hà Nội, là một khu đô thị cổ với tên gọi xưa là Đoài (Xứ Đoài), trong đó làng cổ Đường Lâm thuộc về Sơn Tây.

Biên tập: Thùy Giang