Điều gì sẽ xảy ra khi những nghề thủ công hàng trăm năm tuổi của Nhật Bản gặp gỡ tư duy thiết kế đương đại? Craft x Tech 2026 mang đến câu trả lời thông qua sáu tác phẩm được tạo nên từ sự hợp tác giữa các nhà thiết kế quốc tế và nghệ nhân bản địa. Không chỉ tôn vinh các giá trị truyền thống, dự án còn mở ra hướng tiếp cận mới, nơi công nghệ, vật liệu và tri thức thủ công cùng góp phần định hình tương lai của thiết kế.

Thay vì chỉ bảo tồn các làng nghề truyền thống, Craft x Tech hướng đến việc đưa kỹ nghệ thủ công bước vào đời sống đương đại bằng ngôn ngữ thiết kế mới.

Dự án do Hideki Yoshimoto – nhà sáng lập Tangent design studio và Phó Giáo sư Đại học Tokyo – khởi xướng, dưới sự giám tuyển của Maria Cristina Didero. Phiên bản 2026 quy tụ sáu nhà thiết kế quốc tế cùng các nghệ nhân vùng Tokai, nơi nổi tiếng với các nghề thủ công như Mino Washi, Mino Yaki, Shibori, Shippo, Iga Kumihimo...

Thông qua quá trình đồng sáng tạo, các vật liệu truyền thống được diễn giải theo hình thức hoàn toàn mới nhưng vẫn giữ nguyên giá trị văn hóa và kỹ thuật chế tác.

6 tác phẩm nổi bật tại Craft x Tech 2026

Ý tưởng cốt lõi của Craft x Tech không dừng lại ở việc bảo tồn các giá trị cũ một cách thụ động, mà là thúc đẩy sự tiến hóa của chúng. Dự án được dẫn dắt bởi Hideki Yoshimoto, nhà sáng lập Tangent design studio kiêm Phó giáo sư tại Đại học Tokyo, cùng sự định hướng giám tuyển của Maria Cristina Didero.

Dự án kết nối 6 nhà sáng tạo đương đại quốc tế với các nghệ nhân truyền thống Nhật Bản. Phiên bản đầu tiên cách đây hai năm tập trung vào vùng Tohoku phía Đông Bắc, và ở bộ sưu tập năm 2026, dự án hướng lăng kính vào kỹ nghệ thủ công bậc thầy của vùng Tokai thuộc miền Trung nước Nhật, nơi mà thủ công mỹ nghệ và sản xuất công nghiệp luôn song hành phát triển suốt chiều dài lịch sử.

Từ những chiếc ghế khảm gốm, bàn module cho đến hệ thống chiếu sáng nhuộm rực rỡ như cầu vồng, 6 tác phẩm tại Craft x Tech 2026 đã tái định nghĩa ranh giới của vật liệu:

1. Kataginu – Khi kỹ thuật Shibori trở thành nghệ thuật ánh sáng

Đèn Kataginu – Bethan Laura Wood x Hiroyuki Murase | ảnh: Masayuki Hayashi

Nhà thiết kế đến từ London, Bethan Laura Wood đã hoàn toàn đắm mình vào thế giới vũ trụ sắc màu của Arimatsu Narumi Shibori, kỹ thuật nhuộm buộc cổ xưa tại tỉnh Aichi, nổi tiếng với kết cấu bề mặt độc đáo và các họa tiết chuyển màu phức tạp.

Kết hợp cùng nghệ nhân thế hệ thứ năm Hiroyuki Murase, Wood tạo nên hệ thống chiếu sáng bọc vải mang tên "Kataginu". Tác phẩm tựa như những đóa hoa vải rủ xuống đầy sống động, thấm đẫm các dải màu ngoại lai xen kẽ. Sự ngẫu hứng và độ nhòe tự nhiên của thuốc nhuộm khi phản ứng trên các nếp gấp vải đã tạo nên một thực thể ánh sáng mang "hơi thở sống", vượt khỏi sự kiểm soát rập khuôn của máy móc.

2. Fushi – Vẻ đẹp ngẫu nhiên của gốm Mino Yaki

Đèn Fushi - David Caon x Yohei Ito | Ảnh: Masayuki Hayashi

David Caon, nhà thiết kế tài năng tại Sydney, người nổi tiếng với các cải tiến trong ngành hàng không đã chọn cách "buông bỏ sự kiểm soát tuyệt đối" để kiến tạo nên "Fushi". Đây là một hệ tủ console và đèn thanh lịch được cấu thành từ các mô-đun gốm sắc nét, phủ lớp men Oribe đặc trưng để tạo nên sắc xanh tre sâu thẳm và giàu kết cấu.

Các cấu kiện được chế tác bởi Yohei Ito, truyền nhân đời thứ ba của lò gốm Fudogama, chuyên về dòng gốm Mino Yaki có lịch sử từ thế kỷ thứ V tại tỉnh Gifu. Vẻ đẹp của tác phẩm nằm ở chỗ: sau khi nung, mỗi mảnh gốm sẽ tự định hình một diện mạo độc bản duy nhất, một điều hoàn toàn khác biệt so với quy trình thiết kế công nghiệp chính xác tuyệt đối mà Caon thường thực hiện.

3. Kasane – Chủ nghĩa tối giản gặp nghệ thuật pháp lam Shippo

Chủ nghĩa tối giản công nghiệp của nhà thiết kế người Anh gốc Canada: Philippe Malouin đã có cuộc gặp gỡ thú vị với thế giới trang trí rực rỡ của Owari Shippo (kỹ thuật tráng men pháp lam tại tỉnh Aichi).

Kết quả là sự ra đời của "Kasane", những chiếc hộp có thể xếp chồng với bề mặt lốm đốm ngẫu nhiên đầy tinh tế. Cấu trúc hình học của chiếc hộp được khơi nguồn cảm hứng từ những đống cát hình nón được điêu khắc tỉ mỉ trong khu vườn của ngôi chùa cổ Chùa Bạc Ginkaku-ji ở Kyoto.

Hộp lưu trữ Kasane – Philippe Malouin x Nghệ nhân vùng Aichi | Ảnh: Masayuki Hayashi

4. Yaki – Ghế gỗ kết hợp gốm Seto Sometsuke

Ghế Yaki - Seto Sometsuke | ảnh: Masayuki Hayashi

Nghệ thuật gốm sứ và ghế ngồi hiếm khi được đặt cạnh nhau, nhưng nghệ sĩ Eugene Kangawa tại Tokyo đã tạo nên một đột phá đột phá. Ông đã phân lớp vẻ đẹp của sắc xanh lam thẫm đặc trưng từ gốm Seto Sometsuke Yaki kết hợp cùng kỹ thuật ghép mộng gỗ truyền thống để tạo nên một loạt ghế ngồi và trà cụ đồng bộ.

Các góc cạnh tinh giản của chiếc ghế được bao bọc sắc sảo bởi các tấm gạch sứ trắng, được vẽ tay bằng bột màu chàm tinh xảo dưới sự phối hợp của Mayuki Kato, người đứng đầu đời thứ tư của lò gốm Shingama danh tiếng tại Aichi.

5. Yamollo – Điêu khắc ánh sáng từ nghệ thuật tết dây Kumihimo

Đèn Yamollo - Iga Kumihimo | ảnh: Masayuki Hayashi

Nhà thiết kế Atang Tshikare mang đến một cuộc đối thoại đầy ấn tượng với Iga Kumihimo qua kỹ thuật tết các sợi tơ tằm rực rỡ, một nghề thủ công bắt nguồn từ vẻ đẹp tự nhiên của tỉnh Mie.

Tác phẩm ánh sáng "Yamollo" mang hình dáng của một thác nước phân lớp được dệt từ các sợi dây Iga mang tông màu đất, chuyển dần từ sắc độ sáng ở đỉnh xuống tối dần ở phần chân đế, gợi liên tưởng đến nguồn năng lượng chuyển động mãnh liệt của một ngọn núi lửa. Tác phẩm được hiện thực hóa bởi nghệ nhân Tomoyuki Matsuda, CEO đời thứ tư của thương hiệu Itogo.

6. VGrid Unwoven – Shoji truyền thống trong hình hài mới

Vách ngăn 'Grid Unwoven' – Mino Washi | ảnh: Masayuki Hayashi

Đẩy quy mô truyền thống tới những giới hạn mới, Lanzavecchia + Wai cùng bậc thầy giấy Mino Washi, Takanori Senda đã tạo nên một tấm vách ngăn có kích thước khổng lồ 2m x 2m. Lớp giấy không nằm trên mặt phẳng mà uốn lượn và cong nhẹ, kết hợp cùng hệ thống đèn chiếu sáng mặt sau để tái hiện lại cảm giác bao la, tĩnh lặng của bầu trời.

Sợi chỉ đỏ xuyên suốt tất cả các dự án tại Craft x Tech 2026 chính là khả năng thích ứng, tiến hóa và không ngừng khai phá các giới hạn mới của các hình thức thủ công truyền thống.

Như nhà sáng lập Hideki Yoshimoto đã đúc kết: "Về lâu dài, tôi hy vọng Craft x Tech sẽ trở thành một nền tảng nơi tri thức truyền thống và sự sáng tạo đương đại giao thoa để tạo ra những hình thái mới cho thủ công. Tôi không nhìn nhận thủ công như một thứ gì đó tĩnh lặng hay mang niềm hoài cổ, mà là một thực thể tri thức sống động, tiếp tục tham gia vào việc định hình tương lai của thiết kế và văn hóa”.

Craft x Tech 2026 mở ra tương lai mới cho nghề thủ công Nhật Bản

Điểm chung của sáu tác phẩm không nằm ở hình thức mà ở cách tiếp cận. Mỗi dự án đều khai thác những kỹ thuật thủ công lâu đời của Nhật Bản như một nền tảng để sáng tạo thay vì một giá trị cần gìn giữ nguyên trạng.

Thông qua sự hợp tác giữa nhà thiết kế và nghệ nhân, Craft x Tech chứng minh rằng nghề thủ công không chỉ thuộc về quá khứ mà hoàn toàn có thể trở thành động lực cho đổi mới vật liệu, sản phẩm và không gian sống.

Như Hideki Yoshimoto chia sẻ, mục tiêu lâu dài của dự án là xây dựng một nền tảng nơi tri thức truyền thống và tư duy thiết kế đương đại cùng phát triển. Với ông, thủ công không phải là ký ức của quá khứ mà là một hệ tri thức sống, có khả năng tiếp tục định hình tương lai của thiết kế và văn hóa.

Biên dịch: Hoàng Anh | Nguồn: wallpaper